आलम्पुका थामीको जिन्दगानी

दिनेश वाग्ले

काठमाडौं- कुमारी हलको एउटा कुनामा शुक्रबार काखेबच्चासहितको अनपेक्षित जोडी देखेपछि संवाददाताहरूले टिप्पणी गरेका थिए- हैन, यी कुनाका मान्छे हुन् कि क्या हो ? दक्षिण एसियाली वृत्तचित्र महोत्सवअर्न्तर्गत रसुवाको विकट गाउँमा पुल निर्माणबारे केसाङ छेतेनको चलचित्र ‘हामी कुनाका मान्छे’ हेने सुरमा रहेका पत्रकारले तत्कालै थाहा पाए- ती कुनाकै रहेछन् तर अर्कै कुनाका । दोलखाको दुर्गम गाउँ आलम्पु-५ का वेदबहादुर थामी र उनकी पत्नी जालमाया महोत्सवमै देखाइने अर्को चलचित्र ‘अ लाइफ विथ स्लेट’ का मुख्य पात्र रहेछन् जसका लागि राजधानीमा यो दोस्रो र कुमारीमा पहिलो भ्रमण थियो ।

‘खानीमा जाने, ढुंगा निकाल्ने, बोकेर तल गाउँमा लगेर बेच्ने/घर छाउने, पैसा लिने र त्यसैले अन्नपात किनेर ल्याउने,’ गाउँमा के गर्नुहुन्छ भनी सोध्दा वेदबहादुरले नरोकिई त्यति भने । उनको त्यही भनाइले तन्नेरी वातावरण-इन्जिनियर दीपेश खरेलले बनाएको वृत्तचित्रको संक्षेपीकृत गर्छ । दोलखाबाट चार घन्टाको गाडी यात्रा र एक दिन पैदलमा पुगिने आलम्पुका थामीहरूले गुजाराका लागि गाग्रोफुटे डाँडाको अक्करे पहरामा निर्दयी चट्टान फोर्दै चिटिक्कका घर छाउने ढुङ्गा निकाल्नु पर्छ । त्यसपछि तिनलाई आफ्नै ढाडमा राखेर दिनभरी हिँड्दै अर्को गाउँमा पुर्‍याएर बेच्नु पर्छ । जिन्दगी कठिन छ तर त्यसले मिहिनेती थामीहरूलाई यदाकदा भैंसी ढालेर पकाइएको मासु र छ्याङमा झुम्मिँदै गाउन र नाच्न निरुत्साहित पारेको छैन ।

‘उब्जनी अलिअलि मात्र हुन्छ, खान पुग्दैन,’ हाइनेकमाथि दौरा सुरुवाल र त्यसमाथि कालोकोट र छाला जुत्तामा ठाँटिएका वेदबहादुरले भने- ‘(ढुंगा) खानीबाट खाने मेसो हुन्छ ।’ २०५४/५५ तिर पहिलोपटक काठमाडौं आएका थामीले रञ्जना हलमा कुनै हिन्दी चलचित्र हेरेका थिए जसको उनलाई नाम थाहा छैन । चरिकोट पुगेका बेला नेपाली चलचित्र फाट्टफुट्ट हेर्ने उनले पछिल्लोपटक हेरेकामा ‘निखिलहरू (हिरो) थिए ।’ आफैं ‘हिरो’ भएको चलचित्र उनले पहिलोपटक शुक्रबार हेरेका थिए । त्यसकै लागि निर्देशकको निम्तामा उनी काठमाडौं आएका थिए । उनीसँगै बसेका तर उनलाई नचिनेका दर्शकलाई चलचित्रका कतिपय दृश्यले खित्का छाड्दै हाँस्न बाध्य तुल्याएका थिए । त्यसरी हँसाउने एउटा दृश्यमा वेदबहादुर-जालमाया झगडा गरिरहेका थिए ।

नर्वेको ट्रोम्सो विश्वविद्यालयमा दृश्य इन्जिनियरिङ र मानवशास्त्रका विद्यार्थी दीपेश आलम्पुबाट एक दिन टाढाको गाउँ सुनखानीका हुन् र थामी जीवनले आफूलाई सानैदेखि आकषिर्त गरेको उनले बताए । ‘एमएको थेसिस मैले उनीहरुको जीवनशैलीबारे गर्ने निर्णय गरें,’ सन् २००५ मा दुइ महिना थामी बस्तीमा बसेर बनाएको वृत्तचित्रलाई १३ वटा अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्र महोत्सवमा देखाइसकेका उनले भने- ‘क्यामेरालाई अध्ययनको साधनका रूपमा प्रयोग गर्ने पद्धतिअर्न्तर्गत मैले वृत्तचित्र बनाएको हुँ ।’

Please post your thoughts. (कृपया तपाईंलाई लागेको लेख्नुस् ।)

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s