फ्रेन्च वाइन कूटनीति

दिनेश वाग्ले
वाग्ले स्ट्रिट जर्नन
यो लेख आज शनिवारको कान्तिपुर दैनिकमा प्रकाशित छ । यसै वाइन पार्टीबारे थप ब्लग अंग्रेजीमा:
Le Beaujolais Nouveau est arrivé!: French Ambassador’s Wine Party in Kathmandu

‘लेडिज एन्ड जेन्टलम्यान, सेनोरास ए सेनोरेस, म्याडामेज एट मोसुँर, यो साँझ आज हामी त्यो वाइनको उद्घाटन गर्दैछौं, जो विश्वभरि पिइनेछ’, समारोह सञ्चालकले सबैको ध्यान खिच्दै भने- ‘दस, नौ, आठ….तीन, दुई, एक बुजु । लौ यहाँ छ, बुजोले नोभो ।’ त्यसपछि सबैले यो वर्षको बुजोले चियर्स गरे । अन्तर्राष्ट्रिय समाचार संस्था ‘एजेन्स फ्रान्स प्रेस’ (एएफपी) को एउटा रिपोर्टबाट लिइएको यो वर्णन सानो फ्रेन्च सहर बोजुमा मध्यरात आयोजित बुजोले वाइनको बिर्को खोल्ने समारोहको हो । प्रत्येक वर्ष नोभेम्बरको तेस्रो बिहीबार विश्वभरि त्यस्तै समारोहमा बुजोलेका बिर्काहरू खोलिन्छन् र पारखीले त्यो ताजा रेड वाइनको स्वाद लिन्छन् । जापानको एनएचके टीभीले प्रत्यक्ष प्रसारण गरेको बोजु सहरको जस्तो भव्य नभए पनि नेपालका लागि फ्रेन्च राजदूतले विशालनगरस्थित आफ्नो निवासमा बिहीबार बेलुकी आयोजना गरेको बुजोले चाख्ने समारोह पनि कम मादक थिएन । महिला तथा सज्जनवृन्द, सेनोरास ए सेनोरेस, म्याडामेज एट मोसुँर चाख्नुस् बुजोले । लामो कपाल, अग्लो शरीर र कसिलो ज्यान भएका फ्रेन्च कूटनीतिज्ञ आफ्नी सुन्दर चिनियाँ पत्नीलाई बायाँ राखेर अतिथि स्वागत गरिरहेका थिए । साँझ छिप्पिँदै गर्दा सबैका हातमा बुजोलेका ग्लासहरू थामिइसकेका थिए, बगैंचामा स्थापित अस्थायी अगेनाहरूबाट आइरहेको न्यानोलाई सम्भवतः बुजोलेको तापले बिर्साइरहेको थियो । कुराकानीबाट फुर्सद पाएकाहरू छेवैमा सानो स्टेजमाथि बसेका सूरसुधा सदृश्यहरूले निकालेको इन्स्ट्रुमेन्टल धुनमा खुट्टा थपथपाउँदै या टाउको हल्लाइरहेका थिए ।

gilles henry garault the french ambassador in Nepal

वाइन पार्टीमा फ्रेन्च राजदूत र उनकी पत्नी तस्बिर विकास रौनियार

‘च्याङ्वा है च्याङ्वा
सुन-सुन है च्याङ्वा’

च्याङ्वाले सुन्दै गर्लान्, अहिलेलाई यी मैच्याङसँग कुरा गरौं, जो वाइन समाएर अगेनो अगाडि केही हाँसेजस्तो, आगोतिर हेरेजस्तो, कसैलाई पर्खेजस्तो मुद्रामा उभिइरहेकी छिन् । कुरा पो कसरी थाल्ने, मैमात्र हो कि अन्य संवाददाताहरू यस्तो अप्ठेरोमा पर्छन् । सुन्दर युवतीसँग कुरै नगर्ने भनी भेदभाव गर्न पनि भएन, तर त्यो रोमाञ्चक वातावरणमा वाइन समाएर आगो अगाडि उभिएकी केटीसामु नोटबुक तेस्र्याउँदा भड्किएली भन्ने डर पनि छ । युरोपियन यो पक्कै हो- वेदरको प्रसंगबाट गफ थाल्ने कि । खै आकाशमा तारा छैनन्, चन्द्रमा कता गायव भए, ग्लासको वाइन सकिन लाग्यो ।

लौ, फ्रेन्च नै रहिछन् । कसोकसो कुरो फुत्कियो, अन्तर्वार्ता थालियो- काठमान्डुको फ्रेन्च स्कुलमा ‘सबै विषय’ पढाउन दुई महिना अगाडि आएकी ३० वर्षे इनेस ज्वागी सायद विश्वविद्यालयमा बुजोले दिवस मनाउँदाको क्षण सम्झिरहेकी थिइन् । ‘हाम्रो नाम उस्तै सुनिन्छ’, मैले भने- ‘फ्रेन्चहरू वाइन साह्रै मनपराउँछन् क्यारे है ?’
‘सबैले सधैं वाइन पिउँछन्’, सूरसुधाको संगीत आइरहेको माइक नजिकै उभिएकी इनेस मिसले चर्को स्वरमा भनिन्- ‘सबै क्षेत्रमा वाइन पाइन्छ । धेरै राम्रो वाइन र ठिक्क राम्रो वाइन । फ्रान्समा खराब वाइन पाइँदैन ।’

इनेसका कुरा सुनेपछि फ्रान्सले आफ्ना विश्वप्रसिद्ध वाइनको प्रबर्द्धन गर्न विशेष राजदूत नियुक्त गरिरहनुपर्छ जस्तो लागेन, सबै फ्रेन्च नागरिक आफ्नो देशको वाइनका प्रबर्द्धक हुन् । ‘हामी विश्वविद्यालयमा पढ्दा बुजोले दिवस खुवै मनाउँथ्यौं’, उनले भनिन्- ‘तर मेरो निजी धारणा के भने फ्रान्समा योभन्दा निकै राम्रा रेड वाइनहरू छन् । यो योङ वाइन हो, जो धेरै राम्रो हुँदैन ।’

‘योङ उमन नि ?’

‘हा, हा, हा,’ उनी धक फुकाएर हाँसिन्- ‘उनीहरू त निकै राम्रा हुन्छन् ।’

इन्टरनेटमा ‘फ्रेन्च उमन’ भनी खोज्ने हो भने उनीहरूलाई खिरिला, सुन्दर र आत्मविश्वासी भनी वर्णन गरिएका थुप्रै वेबसाइट भेटिन्छन् । दुई-चारवटी त आसपासै उभिएका छन्- भेटौं पोलिन प्रेतेलाई जसले आफ्नो थर संवाददाताको नोटबुकमा नेपालीमै लेखिन् । ‘अब यिनले तिम्रो उमेर सोध्छन् है’, छेवै उभिएका काठमान्डु पोस्टका शेखर खरेलले संवाददातालाई औंल्याउँदै पोलिनसँग ठट्यौली गरे- ‘त्यसपछि ब्वाइफ्रेन्ड छ कि छैन भन्नेछन् । छैन भन्यौ भने आफूसँग वाइन पिउन प्रस्ताव गर्नेछन् ।’ फ्रेन्च पर्यटकहरूलाई नेपाल घुमाउने टुर गाइड युवती ज्यान छाडेर हाँसिन् । उनले पनि विश्वविद्यालयमा बुजोले पार्टी गरेको सम्भिmइन् र काठमान्डुमा आएका बेला त्यसैमा सहभागी हुन पाउँदा खुसी लागेको बताइन् । तर प्रसंग फेरि फ्रान्सका दुई ‘डब्लु’मै आयो- वाइन र उमन । उमनको कुरा गरिसाध्य छैन, त्यसैले अहिलेलाई वाइनमै फर्किउँ ।

ग्यामे अंगुरबाट बनाइएको बुजोलेलाई बनाइएको एक वर्षभित्रै खानुपर्छ, किनकि वाइन साप्ताहिकको एउटा लेखअनुसार बुजोलेमा अन्य रेड वाइनमा हुनेजस्तो ट्यानिन हुँदैन, जसले गर्दा ताजा फलको वासना र स्वाद जति समय घर्कियो, उति हराउँदै जान्छ । फ्रेन्च कानुनमै तोकिएको छ, बुजोले बनाउने ग्यामे हातैले टिप्नुपर्छ । एउटा तथ्याङ्कअनुसार वर्षेनि ४ करोड ९० लाख लिटर बुजोले उत्पादन हुन्छ, जसमध्ये आधा जर्मनी, जापान र अमेरिका निर्यात हुन्छ । एउटा समाचार रिपोर्टअनुसार एसियाली ग्राहकका लागि लक्जेम्वर्गबाट बुजोले नोभुले भरिएका सातवटा विमान बिहीबार उडेका छन् । ती विमानले १२ लाख ५० हजार वाइन बोटल बोकेका छन्, जो जापान, कोरिया र ताइवानमा बेचिनेछ । फ्रेन्च कानुनअनुसार बुजोले नोभुले नोभेम्बरको दोस्रो बिहीबार बिहान आठ बजेपछि मात्रै देश छाड्न पाउँछ । ट्यानिन नभएकाले यो वाइन मुखमा निकै नरम महसुस हुन्छ र पिउन सजिलो हुने पारखीहरूको भनाइ छ ।

‘नरम’ र ‘सजिलो’ भन्दैमा गर्भवतीहरूले चाहिँ पिउने होइन है । त्यसैले फ्रेन्च राजदूतको निवासमा आजको यो रमाइलो साँझ ‘घरबूढी आमै’ले बुजोले पिएकी छैनन् । कालो पहिरनमाथि रातो सल ओढेकी सेन म्याओले अंगुरको जुसयुक्त ग्लास बोकेकी छिन् । नाम कताकता चाइनिज लाग्यो ? ठीकै सोच्नुभयो- राजदूत पत्नी २६ वर्षे म्याओ चिनियाँ हुन्, जसलाई २००४ मा चेङदु सहरमा देखेपछि फ्रेन्च कूटनीतिज्ञ मायाजालमा परेका थिए ।

‘उहाँ सरकारी अधिकारीहरूलाई प्रशिक्षण दिन जानुभएको रहेछ’, खुसुक्कको एउटा अन्तर्वार्तामा म्याओले संवाददातासँग आफ्नो प्रेमकथा खुलस्त भनिन्- ‘म जर्मनमा पढ्थेँ- इकोनोमिक म्यानेजमेन्ट । म पनि विश्वविद्यालयकै पढाइको सिलसिलामा चेङदु गएकी थिएँ । त्यहीं भेट भयो । हामी छेउछाउका पहाड घुम्न गयौं । कार्यक्रमपछि उहाँ फ्रान्स फर्किनुभयो, म जर्मन ।’ तर सम्पर्क झन् कसिलो भयो, जो यी सुन्दर महिलाले भनिरहनै परेन । मायामा परेपछि भाषाको के समस्या- हेनरी गिलेलाई चिनियाँ नआउने, सेन म्याओलाई फ्रेन्च नआउने । जर्मन भयो मायाको भाषा । जोडीले एकअर्काको भाषा सिक्ने प्रयास जारी छन्, तर पतिको व्यस्तताका कारण त्यो हुनसकेको छैन । अहिलेलाई त ठिकै छ पेटको पाँच महिनाको बच्चा जन्मिएपछि चाहिँ उसलाई आमाको भाषा सिक्ने कि बाबुको निर्णय गर्न साह्रो-गाह्रो हुन्छ होला !

ब्लगमान्डूमा अघिल्लो “फ्रेन्च” लेख:
फ्रेन्च बोल्ने भ्यागुतो र अनुवाद साहित्य

2 thoughts on “फ्रेन्च वाइन कूटनीति

  1. असाध्यै रमाईलो लाग्यो । I burst into laughter at the end. Despite your over writing on irrelevant W this is good reading. And come on Wagle since you are reporter you must have dare to talk with anyone hai ra? Well, that may be just to make story interesting.

    Like

Please post your thoughts. (कृपया तपाईंलाई लागेको लेख्नुस् ।)

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s