Category Archives: Wagle Observation

बारीको पाटामा

A Nepal Army MI17 parked on a corn field.

बारीको पाटामा एउटा एमअाई १७ ।

A helicopter ride is not an everyday event. Rarer is when you fly several times in a matter of days in different whirlybirds. Add hill-hopping to that. And these details: walk in a national park looking for tigers in the afternoon and wake up in the morning atop a hill to find the mighty Manaslu staring at you. Hike in the Himalayan foothills, sort of, with an international celebrity who is being followed by the TV cameras. What could be more exotic, right? But this view behind me, of an MI 17 parked in the middle of a corn field surrounded by massive hills and not far from mud and stone houses partially damaged by the quakes, is what I find to be the most stunning of all drishyas that I have seen in the past few months. It will remain with me for some time to come.

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Advertisements

‘सोह्रखुट्टे’मुनीको मान्छे

त्यो दिउसो म त्यहाँ पुग्दा सोह्रखुट्टे पाटी ढलिसकेको थिएन । तर त्यसको छानो उडिसकेको थियो । काठमान्डू सहरका सर्वाधिक ख्यातिप्राप्त ल्यान्डमार्करूमध्येको त्यो सत्तल छिट्टै नजिकै स्थानान्तरण हुनेवाला थियो । सडकलाई फराकिलो हुनबाट रोकेको हुनाले तुलनात्मकरुपमा एेतिहासिक त्यो संरचनालाई सार्न लागिएको थियो । त्यो प्रकृया निर्विवाद थिएन । तर मेरो ध्यान त्यसलाई खोतल्नु थिएन । म त यत्तिकै, बरालिँदै, त्यहाँ पुगेको थिएँ ।

सोह्रखुट्टे पाटीको नाङ्गो छानोमुनी केही मानिसहरू केही गर्दैथिए । एउटी महिला केही कपडाहरू अोल्टाईपल्टाई गर्दैथिइन् । शायद त्यो उनको बिछ्यौना थियो । दुइ पुरुषहरू एउटा भाँडोबाट अर्कोमा केही खन्याईरहेका थिए । शायद त्यो कुनै पेय पदार्थ थियो । अनि एकजना अधवैंशे सज्जन पाटीको एउटा कुनामा बसेर घडी मर्मत गरिरहेका थिए । उनी अगाडीको बाकसमा झुन्डेको पातोमा लेखिएको थियो-

“घडी, लाईटर मर्मत सेन्टर ।
यहाँ घडीको ब्याट्री, फित्ता पाईन्छ । साथै लाईटरमा ग्यास भरिन्छ ।”

sorha khutte the 16-legged thing 3

काठमान्डूको सुपरिचित संरचना सोह्रखुट्टे पाटी पूर्णत भत्काइनुभन्दा केही अधि

उनी एउटा घडीमा व्यस्त हुँदा उनी अघिल्तिर दुइ महिलाहरू बडो चासोपूर्वक उनको काम नियालिरहेका थिए । ती दुइ मध्ये अलि कम उमेरकी जस्ती देखिनेले अाफ्नो देब्रे कुहिनो सोकेसमा अड्याएर हत्केलामा मुन्टो अड्याएकी थिइन् । यो सबै दृश्य केहीबेर अवलोकन गरिसकेपछि मलाई ती घडी मर्मतगर्ने मान्छे नजिककै जान मन लाग्यो । विना कुनै कारण । खोटाङतिरका ती दुबै महिला त्यहाँ अा-अाफ्ना घडीहरू मर्मत गराउन पुगेका रहेछन् ।

“यहाँ यो पसल खोल्नुअघि मैले खुबै सोचे,” वरीपरीका ग्राहकहरू गएपछि फुर्सदिला बनेका घडी मर्मत गर्ने भलाद्मीले मेरो एक प्रश्नमा भने, “एक मनले सोचेको थियो, अब म बाँच्न सक्दिन । मरौं जस्तो लाग्यो । साच्चै । मरौं नै जस्तो लाग्यो मलाई । तर फेरी अर्को मनले भन्यो, म त झन्डै मरेको मान्छे । अब झन बाच्नु पर्छ । हरेस चैं खानु हुन्न । अनि मैले यो पसल थापे । अब यहाँ त ग्राहक मकहाँ अाउछन् । मैले उनीहरूकहाँ जान पर्दैन ।”
पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस्

कानको सफाई

[This post details my recent encounter with an ear cleaner in Koteshor, Kathmandu which reminded me of an incident that involved an ear cleaner in Old Delhi a few years ago.]

ear cleaner 20151127_141222झन्डै पाँच वर्षअघि पुरानो दिल्लीको जामा मस्जिदका सिंढीमा बसेर भव्य लाल किला हेरिरहँदा मैले एउटा अनपेक्षित दृश्य देखेको थिएँ । एउटा अपरिचित ठिटोले मसँगै त्यहाँ पुगेका मेरा एकजना साथीको दाईने कान तान्न खोजिरहेको थियो । केटोको हातमा सियो जस्तो लाग्ने बस्तु थियो । तर्सिएकै त नभनौं तर अचम्मित मेरा मित्र अाफ्नो कान र अाफैलाई पनि जोगाउन प्रयासरत थिए । मलाई एक मन त लाग्यो हन के हुदैछ यहाँ । त्यही अन्योलको क्षण केटोले मेरा साथिलाई भन्यो- “अापके कान बहुत गन्धा है भैया । मै साफ करूँगा ।”

कान सफा गर्ने उसको पेसा रैछ । (त्यो दिनको घट्नाना’bout मैले यहाँ लेखेको छु ।)

केही साताअघि कोटेश्वरबाट दक्षिणपूर्व लम्किदैगर्दा मैले अर्को अनपेक्षित तर चाखलाग्लो दृश्य देखें जसले मलाई जामा मस्जिदको त्यो घट्नाना झलझली सम्झायो । ट्राफिक कार्यलय अगाडी अरनिको राजमार्गको पैदलपथमा टुसुक्क बसेका एकजना व्यक्ति मुन्टो बंग्याएर दाह्रा किटिरहेका थिए । अर्का व्यक्ति निहुरिएर उनको कान खोतलीरहेका थिए । त्यहाँ के भइरहेको थियो भनि खुट्याउन मलाई कत्तिपनि सोच्न परेन । केहीबेर त्यहीँ उभिएर घट्नाना नियाँलें ।

ear cleaner 20151127_141130

दाहिने कान खोतलिदै गर्दा ती दाजुको हातमा रहेको फोन बज्यो । शायद महत्वपूर्ण कल थियो त्यो त्यसैले उनले कुरा गर्न चाहे फोनलाई देव्रेकानमा टासेर । उनले त्यसो गरिरहदाको त्यो क्षण कान सफा गर्ने दाजु फुर्सदिला बने । त्यही मौका छोपेर मैले उनीसँग केही बात मारे । शुरूमा त मलाई उनको बोलीको लवज सुन्दा जुम्ला या मुगुतिरका हुन् कि जस्तो लाग्यो तर हैन रहेछ । पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस्

Jatra [जात्रा]

Security

[This post was written on 21st March.]

The Nepali word jatra means a festive atmosphere. Ghode Jatra is the festive atmosphere that involves ghodas (horses) and men, of course. Don’t know if horses too enjoy the moment but that’s a topic for another entry.

The word jatra also means a mess. Things are not in order. Out of control, sort of. Like the traffic of Kathmandu. पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस्

Perhaps the most famous landmark of Kathmandu, the Dharahara tower is no more.

What Did Dharahara Mean to You? (#NepalEarthquake)

Collapse of the Dharahara tower symbolized all quake-related devastations. But did the Bhimsen Stambha embody our pride and morale?

Soldiers and volunteers launched rescue efforts at the fallen Dharahara tower

Soldiers and volunteers launched rescue efforts at the fallen Dharahara tower

The #NepalEarthquake claimed thousands of lives. A million houses have been destroyed, most of them in rural villages. If there was a symbol of this destruction, it was the fall of the Dharahara tower. The tower’s collapse resulted in the death of more than one hundred fifty people. A few survived. This included some who were at the eighth floor circular balcony, enjoying the view of the city, when the quake hit.

Perhaps the most famous landmark of Kathmandu, the Dharahara tower is no more.

Perhaps the most famous landmark of Kathmandu, the Dharahara tower is no more. A pro-democracy rally in 2005.

Judging by the way people have reacted to the destruction of the eleven-story minaret with Shiva’s statue at the top, I feel that its collapse symbolized all quake-related devastations. It was as if Dharahara was somehow indestructible (though quakes had damaged it in the past too). “Even the Dharahara fell, can you imagine?,” was a typical reaction.

A man from Sikkim who had come to quake-hit Sindhupalchok with relief materials told journalist Kiran Bhandari, “We heard in the news that even the Dharahara had collapsed. We could only imagine what might have happened to Kathmandu. We were shocked.”

In most post-quake writings and social media comments, the Dharahara has been implicitly or explicitly portrayed as the pride and morale of the Nepali people. Images of the destroyed tower along with the words “we will rise” have been circulated widely. This show of affection to Dharahara greatly surprised me because the monument had largely been ignored.

After much reflection, I have reached the conclusion that the Dharahara did not represent the pride and morale of the Nepali people. Certainly not mine. My pride and morale didn’t fall along with the tower to the extent of saying ‘we will rise’ on the social media along with the image of the undamaged Dharahara.

It was made for and by the rulers. The commoners had no say in the way it was built and in the way it was used. The tower was not built for the general public to use it though it was opened to the commoners for climbing in 2005.

Having said that, the monument was the postcard representative of the city of Kathmandu. Indeed, in the hills where I was born and raised, Dharahara symbolized the city of Kathmandu.

“So what will you see in Kathmandu?” That was the question grown-ups asked kids who were about to leave for the capital.
“Dharahara!”, excited kids would scream back.
“So what did you see in Kathmandu?” Adults would ask kids who had just returned from the Valley.
“Dharahara!”, the kids would reply. पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस्

माघ १९ (१ फेब्रुअरी २००५)

[Remembering the day 10 years ago when king Gyanendra staged a bloodless coup. Newspapers reacted very strangely. Follow the link at the end.]

तत्कालीन राजा ज्ञानेन्द्रले कू गरेको १० वर्ष पुगेको अवसरमा आज माघ १९ मा कतिले त्यो दिन अनि त्यो बेलाको सम्झना गरेको देखें । कान्तिपुरका समाचार सम्पादक हरिबहादुर थापा अनि सोहि पत्रिकामा माघ १९ ताकाका समाचार सम्पादक गुणराज लुइटेलका दुइ संस्मरणात्मक लेखहरू क्रमसः कान्तिपुरसेतोपाटीमा पढें । उल्लेखित दुवैजना माघ १९ को दिन र त्यसताकाका मेरा अग्रज सहकर्मी हुन्, कान्तिपुर दैनिकमा । अनि मलाई पनि त्यसैगरी माघ १९ सम्झिन मनलाग्यो । र, तत्कालै केही ट्वीटहरू लेखें । तव पो झल्यास्य सम्झिएँ, २०६१ माघ १९ (१ फेब्रुअरी २००५) को दिन अनि त्यसपछिका घटनाहरूलाई लिएर मैले उतिबेलै अर्थात् १२ फेब्रुअरी २००५ मै लेख्न भ्याईसकेको रहेछु, “न्यू काइन्ड अफ् जर्नालिज्म इन नेपाल” (भाग १) शिर्षकमा। त्यो लेखमा मैले कसरी माघ २० को कान्तिपुरको सम्पादकीय लेख्ने जिम्मा आइलागेको लगायतका कुरा उल्लेख गरेको थिएँ । कूको भोलिपल्ट चारुमती नृत्यमाथि सामान्य दिनको भन्दा दोब्बर लामो सम्पादकीय सार्है अनपेक्षित थियो। उसो त त्यो दिन सामान्य कहाँ थियो !

आजका ट्वीटहरू:

=+=Happy to have written that Chaarumati editorial for 20 Magh edition of Kantipur. Was based on my report on same issue published on Magh 19 [Feb 1, 2005]

=+=To be honest, I hadn’t expected to write an editorial that day– let alone on Charumati, that too double the length of the usual piece

=+=Soon after I reached office on Magh 19 knowing King had taken over, the then editor @narayanwagle asked me to write editorial on Charumati.

=+=It wasn’t difficult at all to write the Chaarumati editorial on Magh 19 BUT maintaining the extended length to fill the space was challenging

=+=About those ‘strange’ editorials (this entry was written a week after Magh 19 royal takeover) http://t.co/1vLz8GJJDl

विदेशिन आटेको केटो

केही बर्ष अघि अघिल्लो साता यामलाई भेटेपछिको अनुभव। हालैको “कोरिया भीड”का तस्विरहरूले मलाई याम जस्तै युवाहरू नेपालमा थुप्रै भएको सम्झाए । अनि अहिले पनि इन्टरनेट जालसाजीमा फस्ने वा फस्ने प्रकृयामा रहेका केहीलाई मैले बेलाबेलामा भेटिरहेकै हुन्छु ।

पुराना हरफहरू: एकदिन यामको इन्बक्समा उसले एक करोड डलर जितेको र त्यो पाउन उसले केही हजार डलर नाइजेरिया पठाउनुपर्ने भन्दै इमेल आएको थियो। इमेल देखेर झन्डै मुर्छा परेको यामले सम्झियो– ‘रातभरी सुतिन सर । लोभ हुन्छ नि लोभ। सुख नदिदो रहेछ। त्यो पैसाले के गर्ने भनेर सोच्दासोच्दै वित्यो रात।’

अनि यामसँगको पछिल्लो भेटको विवरण र तस्विरहरू: Dubai and Yam [केटो जो विदेशियो]

ब्लगमान्डू

yam budhaदिनेश वाग्ले
वाग्ले स्ट्रिट जर्नल
यो लेख आजको कान्तिपुर कोसेलीमा प्रकाशित भएको हो ।

‘दुबई जाने चक्करमा छु हो सर,’ केही क्षण अघिसम्म उल्लासमय लवजमा गफिएको यामले अलि निराश स्वरमा अचानक त्यसो भन्दा मलाई कताकता चसक्क गरेजस्तो भएको थियो।

यस्तो लाग्यो मैले डकुमेन्ट्रि बनाइरहेको भए र उसले त्यो कुरा क्यामेरामा भनेको भए सम्पादन गर्दा त्यो दृश्यको पृष्ठभूमीमा कन्दरा व्यान्डको यो गीत हाल्ने थिएँ–

विदेशिनु रेखियो कर्मैमा
भाला रोपी नबोल मर्मैमा

‘यो देशमा टिक्न नसकिने भइयो,’ प्रश्न सोध्नै नपाई उसले भनेको थियो।

केही बाध्यताले, बाँकी आफ्नै लापार्वाहीले २६ बर्षे याम रिनमा चुर्लुम्म डुबेको थियो जसबाट उत्रिन उसलाई विदेशिनुको विकल्प थिएन। उसलाई सुनेलगत्तै फोन कुराकानीलाई त्यही रोकेर मैले ऊसँग भेट्ने प्रस्ताव गरेको थिए।

View original post 1,392 more words

मोटरसाईकल डायरी

 

ठ्याक्कै छ बर्षपछि म फेरी चन्दनपुर पुगें अस्तिको सप्ताहन्त ।  उतिबेला भेटेका कतिपय मानिसहरू , जो मेरो एउटा लेखका पात्र बनेका थिए, सँग भेट्दा रमाइलो भयो।  पछिल्लो अनुभव र तस्विर एकदुई दिन मै लेख्ने छु, थप्ने छु तर अहिलेलाई त्यो मोटरसाइकल डायरी ।

And related links:
1. Walking Around a Nepali Village
2. The Motorcycle Diary: Nepali Version!

ब्लगमान्डू

nepali_village_woman_n_her_son_10

दिनेश वाग्ले
वाग्ले स्ट्रिट जर्नल
यो लेख पहिलोपल्ट आजको कान्तिपुर कोसेलीमा प्रकाशित भएको हो।

हिलाम्मे र चिप्लो कच्चि बाटोमा दर्किदो पानीको चुटाई खादै ओर्लिएका हामी दिन ढल्किदै गर्दा कुहिरोले छेकिएको त्यो सानो होटलमा पुगेका थियौं। हामी चढेको बाईकमा कुनै थकानका संकेत देखिएका थिएनन् तर केही घन्टा अघि काठमान्डूको महाबौद्धमा चारसयमा किनिएको डबल बर्सादीले पानी थेग्न नसकेको प्रष्टै थियो। गर्धनतिरबाट चुहेको पानी मेरुदन्डहुदै बाइकको सीटसम्मै पुगेको थियो।
‘चिया खान पाइन्छ कि?’ सुरज कुँवरले परित्यक्त जस्तो लाग्ने एउटा थोत्रो घरको दलानमै बाइक पार्क गर्दै गर्दा मैले साहुनीलाई सोधेको थिए।

‘किन नपाईनु?’ साहुनीले भनिन्– ‘नरम कि कडा?’

वाह ! मैले पुलुक्क पर्दै मनमनै ठाने– यस्तो प्रश्न कामाठमान्डूमै पनि सबैठाउमा गरिदैन। नरम म खादै खान्न, रंग पनि कडा र बाहुन भएकाले चिनी पनि कडै। झन कफी त पुरै स्ट्रङ् चाहिन्छ। तीतो भए राम्रो। अफिस बाहिरको चिया पसलमा हामी घामले डढेका नारी देखाउदै चिया बनाउने थामी भाईलाई भन्थ्यौ– ‘यी यस्तै रंगको चिया बनाउनु है। कडा।’

View original post 1,276 more words

Shivaratri Day 2013. Pashupatinath, Kathmandu

Didn’t go anywhere closer to the Pashupatinath temple or the weed-smoking yogis today but I know what it looks like on the day that leads to the great night of Lord Shiva (Maha Shivaratri). Here are some photos of me and the crowd from last year’s Shivaratri festival (taken by Suraj).

Wagle Street Journal

Better late than never. Some images from the Mahashivaratri Day 2013. From and around the Pashupatinath Temple, Kathmandu. All pics by Suraj. 10 March.

View original post

a trip to ramechhap and dolakha [off-roading, paddling and hiking]

Last year February had begun with a trip to the hills of Ramechhap and an encounter with the water of Sunkoshi.

Wagle Street Journal

Likhu Khola. Ramechhap district on this side of the river, Okhaldhunga district on that side of the river. Likhu Khola. Ramechhap district on this side of the river, Okhaldhunga district on that side of the river.

On way to Sanghutaar from Manthali. The road is recently built and is in operation during winter only On way to Sanghutaar from Manthali. The road is recently built and is in operation during winter only

4-7 February 2013 Peter and I went to two hilly districts east of Kathmandu. Dolakha and Ramechhap. Business trip. One has to cross five rivers- Indrawati, Balephi, Sunkoshi, Tamakoshi (three times) and Khimti Khola- to reach Manthali, the district headquarter of Ramechhap. It Khandichaur, we paddled at Sunkoshi river for about 20 mins.

From Manthali, we drove to a place called Sanghutaar (sanghu= bridge, taar=a chunk of plain land) in a recently built, unpaved, super dusty and winter-only road. Sanghutaar is a 70-year-old small bazaar located right at the bank of Likhu Khola that separates Ramechhap from Okhaldhunga.

I was visiting this place after about 24 years. I was born and grew up in a…

View original post 604 more words