Latest stories – पछिल्ला टिप्पणीहरू

दिनेश वाग्ले

त्यो जादूमयी ‘क्लिक ह्विल’ चलाउन अल्छी लागेपछि मैले ‘सफ्फल’ मोडलाई सक्रिय पारेर आइपोडलाई डीजे बनाइदिएको थिएँ । त्यसयता उसले त्यहाँका अनेकौं भाषा र विधाका गीत सुनाइरहेको छ । सुरुमै ‘आइएम गोइङ टु टेल अ सेक्रेट’ भन्दै, उनको भलो होस्, म्याडोना आएकी थिइन् र अघिसम्म मेट्रोको ‘करले तु भी मोहब्बत’ बजेको थियो । भर्खरै ‘गार्लिक मस्टार्ड पिकर्स’को इट्रुमेन्टल ‘इफ इभर यु वेर माइन’ सुरु भयो । यसपछि के बज्ला मलाई नसोध्नुस् । नारायणगोपालले ‘मलाई नसोध’ भन्ने हुन् या नेल्ली फुर्टाडोले ‘से इट राइट’ चिच्याउने हुन् या नोरा जोन्सको सुरिलो भाका आउने हो या राजा हिन्दुस्तानीको ‘परदेशी’, केही थाहा छैन । या जिमी हेन्डि्रक्स ? गेरी मुर ? मोहम्मद रफी या चियाबारीमा रिमिक्स । ८० जीवीको यो सेतो, अति सुन्दर र निकै मायालु भाँडोमा मुस्किलले ३० जीवी ठाउँ तीन हजारजति गीतले ओगटेका छन् । ती सबै गीत सुन्न मलाई लगातार ७० दिन लाग्नेछ, तर आइपोड भर्ने अभियान जारी छ ।

छ वर्षअघि बजारमा आएयता आइपोड सांस्कृतिक प्रतीकका रूपमा उदाएको छ, जसले मानिसहरूको संगीतसँगको सम्बन्धलाई आश्चर्यजनक ढंगले पुनव्र्याख्या गरिदिएको छ । कोठामा बसेर एकपछि अर्को क्यासेट/सीडी लोड गर्दै सुन्ने ती दिन पुराना भए । धन्यवाद, आइपोडको अचम्मको भण्डारण क्षमतालाई, जीवनभरिको संकलन गोजीमा अटाउँछन् । त्यो संग्रह यति जीवन्त हुन्छ, कुनै पनि गीत चाहेको बेलामा ‘क्लिक पाङ्ग्रो’ घुमाउँदै सुन्न सकिन्छ । आफूसँग रहेका तर वर्षौंदेखि नसुनेका या छ भन्ने थाहा नभएका गीत आइपोडले फटाफट बजाइदिन्छ । (धेरै…)

दिनेश वाग्ले/सुरज कुँवर

हालैको एउटा विवादास्पद सौर्न्दर्य प्रतियोगितामा उत्साहका साथ सहभागी भएका १८ मध्येकी एउटी युवती हुन् ममता प्रधान । आफूलाई व्यवसायिक मोडलकारुपमा परिचय गराउने यी २२ बर्षोले ‘मिस नेपाल’का नामले बढी चिनिने उक्त प्रतियोगितामा सामेल हुदा ‘धेरैकुरा सिकेको’ बताइन् । ‘विनिङ् इज नट एभ्रिथिङ्,’ विरोधका नारा र प्रशंसाका तालीमाझ अघिल्लो साता राजधानीमा आयोजित प्रतियोगितामा कुनैपनि टाइटल नजितेकी युवतीले भनिन्- ‘सिकेको सबैभन्दा ठूलो कुरा त्यही हो (जित्नु नै सबै होइन ।) । त्यसबाहेक बढी आत्मविश्वासी भएकी ठान्छु । पहिले तपाईहरुसँग राम्रोसँग बोल्न डराउथे, अहिले यी यस्तरी बोलीरहेकी छु ।’

निश्चियै, मोडलले सिकेका कुरा धेरै छन् तर के उनलाई देशमा अहिले सबैभन्दा बढी गफ गरिने विषय ‘सम्विधान सभाको चुनाव’’bout जानकारी छ ? देशका हरेक क्षेत्रलाई प्रभाव पार्ने राजनीति’bout सौर्न्दर्य प्रतियोगिताका सहभागीहरु कत्तिको ज्ञान राख्छन् ? ताज जित्नेहरु त्यसैमा रमाइरहदा प्रतियोगितामा केही नजितेका पाच र एक-एकवटा साना टाइटल जितेका तीन युवतीसँग हामीले राजनीतिका कुरा गर्ने निर्णय गर्यौं । (अरे, मेकअपका टिप्स र कुर्ताको डिजाइनका कुरा छाडेर सुन्दरीहरुसँग सम्विधान सभा र राजनीतिका गफ गर्ने ? हो, पट्यार लागे पढ्न छाडे हुन्छ, आज हामी ‘राम्री’हरुसँग ‘रुखा’ कुरा गर्दैछौं ।)

आयोजकले सुन्दरीहरुलाई पत्रकारको सामना गर्न या आफूलाई अभिव्यक्त गर्न सिकाएपनि अभिव्यक्तिको सबैभन्दा प्रभावशाली माध्यम र अहिले सबैभन्दा बढी कुरा गरिने विषय- चुनाव- का ’boutमा केही जानकारी दिएका रहेनछन् भन्ने थाहा पाउन समय लागेन । उसो त, मिस नेपालका प्रतियोगीहरुलाई सम्विधान सभा र शान्ती प्रकृया’bout सिकाइएको होला भन्ने हाम्रो अपेक्षा पनि थिएन । ‘मलाई यस’boutमा केही थाहा छैन,’ ‘व्युटी विथ ब्रेन’हरुको प्रतियोगितामा सामेल काठमाडौंकी चाहविलकी लक्ष्मी लामाले जवाफ दिइन् । ‘अहिलेसम्म थाहा थिएन,’ सुदुरपश्चिमकी ‘मिस व्युटीफुल स्माइल’ रिचा शर्माले सम्बाददातासँग भनिन्- ‘तपाईले भनेपछि थाहा भयो । तर भोट हाल्न धनगढी नै जानुपर्छ र ? त्यो चाहि मन परेन । काठमाडौंमै हाल्ने व्यवस्था भए हुन्थ्यो । धनगढीबाट थुप्रै मान्छे काठमाडौं आएर बसेका छन् नि ।’ ममताले चाहि त्यसमा खासै टाउको दुखाउनुपर्ने ठानिनन् । ‘म भोटै हाल्दिन,’ चुनावप्रति विश्वास नभएको बताउदै उनले भनिन्- ‘केही हुदैन ।’ बाँकीले भोट हाल्ने बताउदै संविधानसभाका ’boutमा जानेको कुरा साझेदारी गरे । ‘पुरै नेपाली सहभागी भएर संविधान बन्ने हुदा ‘यो सम्विधान मेरो बुवाले पनि बनाएको हो, मैले पनि बनाएको हो’ भन्ने सोचाई आउछ,’ ‘मिस व्युटिफुल हेयर’ नानीमाया खड्काले भनिन् । (धेरै…)

नेपालस्थित संयुक्त राष्ट्रसंघीय मिसनले आज नेपाली सेनाको हतियारहरुको दर्ता र भण्डारण कार्य छाउनी ब्यारेक काठमाडौमा शुरु गरेको छ । दर्ता एवं भण्डारण प्रकृयामा ३ दिन भन्दा बढी समय लाग्ने देखिन्छ ।

नेपाली सेनाले करीब ८५० वटा हतियार राष्ट्रसंघीय मिसन टिमहरु समक्ष आज पहिलो दिन दर्ता र भण्डारणको लागि प्रस्तुत गर्यो । यूएनडिपी को सहयोगमा राष्ट्रसंघका १४ वटा दर्ता टोलीले हातहतियार एक एक गरी दर्ता गर्ने र १४ वटा ठूला कन्टेनरहरु मध्ये एउटा मा ’emलाई भण्डारण गर्न अगाडी प्रत्येकमा एउटा बार कोड पनि लगाईयो । यो प्रकृयामा ७० जना दर्ता गर्ने कर्मचारी संलग्न छन् । दर्ताको सम्पूर्ण प्रकृयामा अनमिनका हातहतियार अनुगमनकर्ताहरुको उपस्थिती छ र आज देखि ति हतियारहरुको अनुगमनको लागि छाउनी व्यारेकमा उनिहरुको २४ घण्टा उपस्थिती रहनेछ । २४ घण्टे विद्युतीय अनुगमनको लागि उक्त स्थानमा निगरानी क्यामराहरु राखिएका छन् ।

हात हतियारको दर्ता एवं भण्डारण प्रक्रिया माओवादी सैन्यको हकमा जस्तो गरिएको थियो त्यस्तै गरिएको छ । हतियार तथा सेना व्यवस्थापन अनुगमन सम्बन्धि सम्झौता (ए.एम.एम.ए.ए.) अनुसार नेपाली सेनाले माओवादी सेनाको हातहतियार दर्ता गरीएको संख्यामै अनमिनका अनुगमनको सामु आफ्ना हतियार सुरक्षित तबरले दर्ता गर्न सहमत भएको थियो । माओवादी सैन्यले २८५५ वटा हतियार भण्डारण गरेका थिए । यसको अलावा शिविर पेरिमिटरको सुरक्षार्थ माओवादी सैन्यले प्रत्येक डिभिजन स्थलमा ३० वटा र प्रत्येक स्याटेलाईट स्थलमा १४-१५ वटा गरी जम्मा ५२४ वटा हतियार राखेका छन् र नेतृत्व वर्गको सुरक्षा व्यवस्था ’bout सम्झौता नभइसकेकोले ९६ वटा हतियार साथ मा राखेका छन् ।

नेपाली सेनाको हातहतियार दर्ता र भण्डारण कार्यले हातहतियार र लडाकुहरुको दर्ताको प्रथमचरणको अन्तिम कार्यको प्रतिनिधित्व गर्दछ । अब दोश्रोचरणमा माओवादी लडाकुहरुको प्रमाणिकरण कार्य शुरु हुन्छ र यो काम चाडै नै शुरु हुनेछ ।

अनमिनका हातहतियार र सैन्यको अनुगमनका प्रमुख जनरल जान एरिक विल्हेल्मसेनले भन्नुभयो “आजको हतियार दर्ता प्रकृयाबाट म खुशि छु, यो कार्य सुचारु रुपले शुरु भयो । यस हतियार दर्ता र भण्डारण प्रकृयामा नेपाली सेनाले राम्रो सहयोग प्रदान गरे र मलाई विश्वास छ हामी यो प्रकृया यो हप्ता नै समापन गर्ने छौ ।”

सुबोध गौतम
चैत १८ – मन्त्रिपरिषदको पहिलो बैठकमा पस्ने बित्तिकै प्रधानमन्त्री कार्यालयका पश्चिम भित्तोमा झुन्डिएका राजारानीको फोटो देखेर वन तथा भू-संरक्षण मन्त्री मातृका यादव झस्किए । भने- ‘यी फोटो हटाइहाल्नुपर्‍यो ।’ त्यहीं उपस्थित एक पदाधिकारीले फोटो झिक्न खोजे तर सकेनन् । बैठक सकिएर बाहिरिएपछि यादवले सञ्चारकर्मीसँग भने- ‘मुख्य सचिवले हटाउँछु भनेका छन् ।’ बैठक सकेर बाहिरिएका सूचना तथा सञ्चारमन्त्री कृष्णबहादुर महरालाई सञ्चारकर्मीले ‘तपाईं त हाम्रो मन्त्री’ भन्दै रोके । माओवादीको सञ्चार नीति के हुन्छ भन्ने प्रश्नमा महराले भने- ‘अब माओवादीको कुरा मात्र नसोध्नुहोस् । म त सरकारको मान्छे भएको छु ।’

शपथ ग्रहण कार्यक्रममा पनि मातृकाकै चर्चा भयो । शपथमा उल्लेखित ‘सत्य निष्ठा/इश्वरका नाममा’ भन्ने शब्दमध्ये उनले ‘इश्वरका नाममा’ भन्ने शब्द सञ्चारकर्मीहरूलाई देखाउँदै काटे । प्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोइरालासमेतले सत्य निष्ठाका नाममा भनी शपथ ग्रहण गराए । केही प्रशासक माओवादी नेताहरूसँग भलाकुसारी गरिरहेका थिए ।

संसद्मा पनि भौतिक योजना तथा निर्माण मन्त्री हिसिला यमी र स्थानीय विकास मन्त्री देव गुरुङले राष्ट्रिय योजना आगोगका उपाध्यक्ष जगदीशचन्द्र पोखरेल र अन्य सदस्यसँग गरेको भलाकुसारी पनि हेर्न लायकको थियो । छेउमै बसेका पदाधिकारी र उनीहरूबीच हात मिलाएर निकैबेर कुराकानी भएको थियो । यसले योजना र विकास निर्माणबीचको तालमेल हुनुपर्छ भन्ने संकेत गरेको देखिन्थ्यो । यी आफ्ना मन्त्री हुन भन्ने थाहा पाएका सचिवहरू उनीहरूको पछि-पछि लाग्नु त स्वाभाविकै थियो ।

ऐतिहासिक दिन भन्दै शपथ ग्रहण कार्यक्रममा सञ्चारकर्मी, पदाधिकारी र र्सवसाधारणको उल्लेख्य उपस्थित थियो । कुर्सीमा बस्ने र उभिनेको संख्या झन्डै-झन्डै उस्तै थियो । कार्यक्रम व्यवस्थित गर्न मुख्य सचिव भोजराज घिमिरेलाई हम्मेहम्मे परेको थियो । मञ्च ढाकेर उभिएका सञ्चारकर्मीलाई हटाउन उनले पटक-पटक आग्रह गरेका थिए ।

माओवादी मन्त्रीहरू कस्तो पोसाकमा आउँछन्, सुरक्षा गार्ड को हुन्छ भन्ने जिज्ञासा उपस्थितहरूमा थियो । माओवादी मन्त्रीहरू नियमित पोसाकमा थिए । सुरुमा माओवादीले आफ्नो सुरक्षाका लागि सशस्त्र प्रहरी राख्ने माग राखेका थिए । तरपछि यसले सेनाप्रति अविश्वास गरेको र्ठहर्छ भन्ने सुझाव आएपछि सेना नै राख्ने निधोमा पुगेका हुन् ।

आखिर कांग्रेसको अडानका अगाडी एमालेको केही लागेन । अन्तरिम सरकारमा प्रधानमन्त्रिपछिको बरिष्ठ मन्त्री एमालेकी साहाना प्रधान होइन, कांग्रेसका महामन्त्री रामचन्द्र पौडेल हुने भएका छन् । आठ पार्टिको आज बालुवाटारमा बसेको बैठकले संविधान सभाको चुनाव असार ६ गते गर्ने निर्णय गरेको छ । यसैबीच संसदले आजको लागि कार्यसूचि जारी गरेको छ र अब केही बेरमै संसदमा नया सकारको गठनको घोषणा र प्रधानमन्त्री सहित मन्त्रीपरिषद्ले सपथ लिने सम्भावना छ । निश्चयै, यो कुनै अप्रिल फुल जोक होइन !

सभामुख सुवास नेम्वांगले प्रम नियक्तिको घोषणा यसरी गरे:

…गिरिजाप्रसाद कोइरालालाई नियुक्त गर्ने राजनीतिक सहमती भएअनुरुप नेपालको प्रधानमन्त्री पदमा राजनीतिक सहमतीको आधारमा र्सवसम्मतीले माननीय श्री गिरिजाप्रसाद कोइराला नियुक्त हुनुभएको घोषणा गर्दछु…नेपालको अन्तरिम सम्विधान २०६३ को धारा ४२ एवं व्यवस्थापिका संसदको नियमावली २०६३ को नियम १५ बमोजिम माननिय प्रधानमन्त्री श्री गिरिजाप्रसाद कोइरालालाई व्यवस्थापिका संसद समक्ष सपथ ग्रहण गर्न अनुमति दिन्छु ।

प्रधानमन्त्रीमा नियुक्त भएलगत्तै कोइरालाले पढेको सपथ

म गिरिजाप्रसाद कोइराला मुलुक र जनताप्रति पूर्ण बफादार रही सत्य निष्ठापुर्वक प्रतिज्ञा गर्छु की नेपालको राजकीय सत्ता र र्सार्वभौम सत्ता नेपाली जनतामा मात्र निहीत रहनुपर्ने भनि जनताद्धारा जनआन्दोलन मार्फ अभिव्यक्त भावना लाई उच्च सम्मान गर्दै जारी भएको नेपालको अन्तरिम सम्बिधान २०६३ प्रति पूण बफादार रही नेपालको प्रधानमन्त्री पदको कामकाज प्रचलित कानुनको अधिनमा रही कसैको डर नमानि पक्षपात नगरी कसैप्रति पूर्वाग्रह वा खराव भावना नलिई इमानदारीसाथ गर्नेछु र आफ्नो कर्तव्य पालनको सिलसिलामा आफूलाई जानकारीमा आएको कुरा म पदमा वाहाल रहदा वा नरहदा जुनसुकै अवस्थामा पनि प्रचलित कानूनको पालना गर्ने बाहेक अरु अवस्थामा कुनै किसिमबाट पनि प्रकट वा संकेत गर्ने छैन ।

अन्तरिम सरकार गठनप्रक्रिया घाँटी-घाँटी पुगेर हिजो स्थगन भयो । सरकार गठनको सैद्धान्तिक विषयमा सहमति र न्यूनतम साझा कार्यक्रम बनिसके पनि पदीय मुद्दामै आएर यो प्रक्रिया अड्कियो । प्रधानमन्त्रीपछि वरिष्ठता रोलक्रममा को अगाडि भन्ने विषयमा नेपाली कांग्रेस र एमालेबीच मतभेद भएकाले गठनप्रक्रिया अगाडि नबढेको सूचना बाहिर आएको छ । त्यसै पनि कुन र कतिवटा मन्त्रालय क-कसले लिने भन्ने माथापच्चीमा नै यसअघि दलहरूले धेरै समय खर्चिसकेका छन् । उपप्रधानमन्त्री विवादको टुंगो लाग्नेबित्तिकै अर्को विवाद आउनुले जनसाधारणमा राम्रो सन्देश गएको छैन । यो दलहरूको सत्ताकेन्दि्रत संस्कारमा सुधार नआएको प्रस्ट सूचक हो ।

दुई दिनपछि दिल्लीमा हुने सार्क सम्मेलनमा देशको प्रतिनिधित्व गर्दै प्रधानमन्त्री जानुपर्नेछ । अझ आइतबारबाट सुरु हुने मन्त्रीस्तरीय बैठकका लागि शनिबारै परराष्ट्रमन्त्री दिल्ली पुग्नुपर्ने थियो । यसरी अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा सहभागिताको क्षण आइसक्दा पनि सरकार गठनको विधिमा अल्भिmनु भनेको प्रत्यक्ष र परोक्ष गलत सन्देश प्रवाह गर्नु हो । यसले शान्ति प्रक्रियालाई दिगो बनाउन दलका आफ्नै उल्झन कति बाधक छन् भन्ने प्रस्ट पारेको छ । (धेरै…)